Ergenlikte ve Gençlikte Öfke

Öfke güçlü bir duygudur ve kolaylıkla zarar verici hale dönüşebilir. Öfkeli olduğunuz zaman, mantıklı iletişim kurmanız imkansız gibidir. Öfkenin doğruladığı şey, bir konuda çok üzülmüş olduğunuzdur.

Öfke, enerjinin açığa çıkması olarak ele alınabilir. Ergenlerin sık sık yaşadıkları bir sorundur, çünkü kontrol etmeyi henüz öğrenmemişlerdir. Öfke çarçabuk alevlenebilir ve hızla sönebilir. Bu süreç, hızlı yaşanır. Öte yandan öfkenin altında yatan kırgınlık duygusu halledilmezse, en ufak bir kışkırtma , sorunların yeniden yaşanmasına neden olur.

Hayal kırıklığına tepki olarak da öfke yaşanabilir. Reddedilme, kabul görmeme, önemsenmeme gibi durumlar ergeni öfkelendirebilir.

Öfke, haksızlık yaşandığında ya da önem verilen bir insanın beklentileri karşılamaması halinde ortaya çıkar. Eskilerin de belirttiği gibi öfke baldan tatlıdır ama fazlası cana zarardır. Öfkelenmeyen insan yoktur. Ancak önemli olan öfkenin sağlıklı yaşanabilmesidir.

Öfke hem dışsal hem de içsel bazı olaylarla ortaya çıkabilir. Kendinize, arkadaşınıza, annenize, sokaktaki bir adama, öğretmeninize kızabileceğiniz gibi, trafik sıkışıklığına, iptal edilen randevu için ilgili şahsa,ve benzeri olaylara da öfkelenebilirsiniz. Öfkenin ortaya çıkmasında kendi kişisel sorunlarınız ve kuruntularınız etkili olabileceği gibi daha önceleri başınızdan geçmiş olaylar da etkili olabilmektedir.

Öfkenin ortaya çıkış nedenleri;

• Haksızlığa uğramak ve fiziksel cezaya maruz kalması,
• İstekleri ve ihtiyaçları karşılanmadığında gelişen engellenme durumu,
• Anne baba ve öğretmenlerin tutarsız davranışları,
• Evde ya da okulda fiziksel ve cinsel açıdan istismar edilmesi,
• Kardeşi ya da diğer çocuklarla karşılaştırılması,
• Sık sık eleştirilmesi
• Çocuktan yapamayacağı şeylerin beklenmesi,
• Süregelen hastalığı olan çocukların bu hastalığın getirdiği nedenlerle engellenmesi,
• Okul başarısızlığının yarattığı yetersizlik duygusu,
• Aşırı öfkenin normal sayıldığı öfkeli ailelerde büyüme,
• Ergenlik döneminde duygulanım değişimleri,
• Ev veya okuldaki adaletsiz ortam,
• “Daha çok çalış” uyarıları ve başarısızlık, ergende kaygı ve öfke yaratır,
• Anlaşılamama duygusu,
• Her şeyine karışılması
• Üzerinde çeşitli sebeplerle baskı kurulması,
• Aşağılanması, küçümsenmesi,
• Yeterince önemsenilmediği düşüncesi,
• Kardeşlerden birinin daha fazla sevilmesi vb.

Öfke belirtilerini sıralarsak;

• Her gün arkadaşlarıyla veya birileri ile tartışıyorsa,
• Tartıştığı kişileri dövüyorsa,
• Aynı yaştaki diğer çocuklara göre daha yoğun öfke gösteriyorsa,
• Yanlış yaptığında ya da zorlandığında çoğu zaman öfkeleniyorsa,
• Yaşamın her alanında öfkelenecek bir şey buluyor ve belli bir kişi ya da olay nedeniyle değil, genel olarak kendini öfkeli hissediyorsa,
• Bir iletişim kurma yolu veya sorunları çözme aracı olarak kullanıyorsa,
• Öfkelendiğinde kolay sakinleşemiyorsa,
• Engellenmeye karşı aşırı tepki veriyorsa,
• Haksızlığa uğradığını düşündüğünde, karşı tarafın cezalandırılması gerektiğini düşünüyorsa,
• Olayları olduğu gibi kabullenmekte güçlük çekiyorsa,
• Kendisini sürekli tehdit altında hissediyor en küçük olaydan dahi alınıyorsa,
• Olur olmaz her şeye öfkelenmeye başladıysa,

Aileler, yukarıda yazılan belirtileri, çocuğunda gözlemliyorsa, vakit geçirmeden bir psikologdan yardım istemelidir. Unutmayın; çocuğunuz öfkesini kendi kendine kontrol edemeyebilir.